Aşil tendiniti belirtileri nelerdir?
En tipik belirti, topuğun hemen üzerindeki tendon boyunca hissedilen ağrı ve sabahları belirginleşen tutukluktur.
- Topuğun üzerinde, aşil tendonu boyunca ağrı
- Sabahları veya hareketsizlik sonrası tutukluk ve ilk adımlarda ağrı
- Koşu, zıplama veya parmak ucunda yükselmeyle artan ağrı
- Tendon bölgesinde hassasiyet, bazen kalınlaşma veya şişlik
Aşil tendiniti neden olur?
Aşil tendiniti çoğunlukla tendonun taşıyabileceğinden fazla ve tekrarlayan yüklenmeye maruz kalmasıyla gelişir. Zamanla tendon dokusunda mikro yırtıklar ve dejeneratif değişiklikler oluşur; bu durum sıklıkla klasik anlamda iltihaptan çok yıpranma sürecidir.
Ani artan antrenman, uygun olmayan ayakkabı, baldır kısalığı, ayak biyomekaniğindeki bozukluklar ve fazla kilo zemin hazırlayan etkenler arasındadır. Bazı ilaçlar ve metabolik durumlar da tendonu daha kırılgan hale getirebilir.
Aşil tendiniti nasıl teşhis edilir?
Tanı, ağrının yeri ve zamanlamasını değerlendiren ayrıntılı muayeneye dayanır. Tendon boyunca hassasiyet, kalınlaşma ve hareketle ağrının seyri incelenir.
Ultrason, tendon yapısını, kalınlaşmayı ve olası kısmi yırtıkları değerlendirmede yardımcıdır. Gerektiğinde MR gibi ileri görüntülemeye başvurulabilir; tam yırtık kuşkusu ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Aşil tendiniti tedavisi nasıl yapılır?
Tedavide öncelik konservatif yöntemlerdir. Yükü azaltan aktivite düzenlemesi, baldır germe ve özellikle kontrollü kuvvetlendirme (eksantrik) egzersizleri, uygun ayakkabı ve topuk desteği çoğu hastada temel basamakları oluşturur.
Yeterli yanıt alınamayan dirençli olgularda ESWT (şok dalga tedavisi) tedaviye eklenebilir. Uygun hastalarda ultrason eşliğinde yapılan enjeksiyonlar veya PRP gibi rejeneratif yöntemler değerlendirilebilir. Tam yırtık gibi belirli durumlarda ise cerrahi değerlendirme gerekebilir.
Diğer topuk kaynaklı ağrılar için topuk dikeni ve plantar fasiit sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Prof. Dr. Alper Murat Ulaşlı'nın yaklaşımı
Prof. Dr. Alper Murat Ulaşlı, aşil tendinitini yalnızca ağrılı bölgeye odaklanarak değil; yüklenme alışkanlıkları, baldır esnekliği, ayak biyomekaniği ve sporcu ise antrenman düzeni gibi etkenleri birlikte değerlendirerek ele alır.
Her hastaya aynı tedavi uygulanmaz. Önce yük yönetimi ve kişiye özel egzersiz programı önceliklendirilir; dirençli olgularda ESWT ve uygun hastalarda ultrason eşliğinde rejeneratif yöntemler planlanır. Bölgeye ait diğer konular için ayak ve ayak bileği hastalıkları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Değerlendirme ve randevu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Aşil tendinitinde yürümek zararlı mı?
Ağrının izin verdiği ölçüde günlük hareketi sürdürmek genellikle yararlıdır; tam hareketsizlik önerilmez. Ancak ağrıyı belirgin artıran koşu, zıplama gibi yüksek yüklenmeler bir süre azaltılır. Uygun düzey muayeneyle belirlenir.
Aşil tendiniti kendiliğinden geçer mi?
Hafif ve erken olgular yük düzenlemesi ve egzersizle gerileyebilir. Ancak yüklenme devam ederse tablo kronikleşebildiğinden, uygun bir programın erken başlatılması iyileşmeyi kolaylaştırır.
Aşil tendinitinde ESWT (şok dalga) faydalı mı?
Egzersiz ve yük düzenlemesine yeterli yanıt vermeyen dirençli aşil tendiniti olgularında ESWT bir seçenek olabilir. Uygunluk, tendonun durumu ve şikayetin süresine göre değerlendirilir.
Aşil tendiniti ile aşil kopması aynı şey mi?
Hayır. Aşil tendiniti tendonun tahrişi ve yıpranmasıyken, aşil kopması tendonun tam olarak yırtılmasıdır ve ani, keskin bir ağrı ile parmak ucuna basmada güçlükle seyreder. Kopma kuşkusu acil değerlendirme gerektirir.
Kaynaklar
- 1.Prudêncio DA, et al.. Eccentric exercise is more effective than other exercises in the treatment of mid-portion Achilles tendinopathy: systematic review and meta-analysis. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2023
- 2.Jayaseelan DJ, et al.. Eccentric Exercise for Achilles Tendinopathy: A Narrative Review and Clinical Decision-Making Considerations. Journal of Functional Morphology and Kinesiology. 2019
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi için mutlaka hekim muayenesi gereklidir. Sonuçlar kişiden kişiye değişebilir; kesin iyileşme garantisi verilmez.